Szeroka partycypacja społeczna w tworzeniu planu adaptacji klimatycznej
Zmiany klimatu to wyzwanie, które dotyka wszystkich, w tym każdego mieszkańca województwa śląskiego, dlatego też proces tworzenia Regionalnego Planu Adaptacji do zmian klimatu (RPA) opiera się na aktywnym zaangażowaniu społeczeństwa. Władze regionu zdają sobie sprawę, że skuteczna adaptacja wymaga zarówno wiedzy ekspertów, jak i realnego dialogu i współpracy z mieszkańcami, samorządami, przedsiębiorcami oraz organizacjami pozarządowymi. Przygotowanie planu adaptacji to proces wieloetapowy, w którym mieszkańcy mają możliwość aktywnego uczestnictwa na różnych poziomach. Organizowane są otwarte spotkania informacyjne oraz warsztaty konsultacyjne, zarówno w formie tradycyjnej, jak i online, aby jak najszerzej dotrzeć do różnych grup społecznych – od mieszkańców miast, przez wiejskie społeczności, po przedstawicieli jednostek samorządu lokalnego w poszczególnych subregionach.
Dzięki temu regionalne władze chcą nie tylko zbierać informacje na temat realnych problemów związanych z klimatem, ale też poznawać opinie i oczekiwania mieszkańców dotyczące proponowanych rozwiązań. Ten dialog pozwala zidentyfikować lokalne priorytety i dostosować działania do specyfiki poszczególnych subregionów województwa śląskiego.
– Proces planowania polityki klimatycznej angażuje różnorodne grupy interesariuszy. Samorządy lokalne, które często stoją na pierwszej linii walki z skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych, mają szansę przedstawić swoje potrzeby i doświadczenia. Organizacje pozarządowe i lokalni działacze wnoszą perspektywę ochrony środowiska i zachowania różnorodności biologicznej z perspektywy mieszkańców, natomiast sektor prywatny – zarówno małe firmy, jak i duże przedsiębiorstwa – wskazuje na możliwości i wyzwania związane z inwestycjami
i innowacjami technologicznymi
Taka szeroka partycypacja gwarantuje, że Regionalny Plan Adaptacji będzie dokumentem kompleksowym i uwzględniającym interesy wielu grup. Pozwala to uniknąć rozwiązań, które mogłyby być zapisane jedynie na papierze, ale w praktyce nie miałyby akceptacji społecznej, a tym samym byłyby trudne do wdrożenia.
Już na wczesnym etapie przygotowań do opracowania planu zorganizowano warsztaty i konsultacje, które zgromadziły liczne grono uczestników z całego regionu. Wiele cennych uwag dotyczyło np. problemów związanych z niedoborem wody w okresach suszy, nasileniem miejskich wysp ciepła czy zagrożeń powodziowych.
Mieszkańcy wskazywali także na potrzebę rozwoju terenów zieleni w miastach oraz inwestycji w infrastrukturę przyjazną środowisku, która mogłaby poprawić jakość powietrza i warunki życia. Ich głos przekłada się bezpośrednio na rekomendacje zawarte w planie, co potwierdza skuteczność partycypacyjnego podejścia.
– Wdrażanie Regionalnego Planu Adaptacji z aktywnym udziałem społeczności lokalnej to proces
o charakterze długofalowym, który wymaga nie tylko precyzyjnego planowania, ale również systematycznego monitoringu, regularnej ewaluacji oraz stałej, otwartej komunikacji z mieszkańcami. Jest to kluczowy element długoterminowej strategii budowania odporności regionu na skutki zmian klimatu. Naszym celem jest budowanie trwałego partnerstwa z lokalnymi społecznościami, które będzie fundamentem skutecznej adaptacji do zmian klimatu.
Zaangażowanie mieszkańców w adaptację do zmian klimatu nie tylko zwiększa szanse na skuteczność działań, ale także buduje społeczną odpowiedzialność i świadomość, które są fundamentem zrównoważonego rozwoju.
Regionalny Plan Adaptacji Województwa Śląskiego to przykład nowoczesnego i demokratycznego podejścia do radzenia sobie ze skutkami globalnego ocieplenia. Partycypacja społeczna jest tu nie tylko narzędziem konsultacji, ale integralną częścią strategii, która pozwala budować odporność regionu na zmiany klimatu w sposób inkluzywny, efektywny i dostosowany do potrzeb mieszkańców.
Dzięki temu Śląskie może stać się wzorem dla innych regionów Polski i Europy w zakresie angażowania obywateli w działania na rzecz klimatu oraz kreowania wspólnej, lepszej przyszłości.
Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego opracowuje Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu
Jest to pierwsze opracowanie tego typu na poziomie regionalnym w Polsce. W planie tym przeprowadzona będzie diagnoza dot. skutków zmian klimatu dla Województwa, a także znajdą się działania, które pomogą miastom i gminom naszego województwa
w radzeniu sobie ze skutkami zmian klimatu. Zgodnie z założeniami, gotowy dokument ma zostać opracowany do września 2025 r. W ramach opracowania Regionalnego Planu Adaptacji do zmian klimatu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego uruchomi proces szerokiej partycypacji społecznej, który będzie miał na celu włączenie jak największej liczby interesariuszy, instytucji oraz grup społecznych. Działania te będą realizowane między innymi poprzez warsztaty oraz spotkania prowadzone w formie stacjonarnej we wszystkich czterech subregionach województwa, a także m.in. spotkania on-line czy ankietyzację.
Aby dowiedzieć się więcej o Regionalnym Planie Adaptacji, zachęcamy do śledzenia strony https://powietrze.slaskie.pl/, gdzie będą publikowane wyniki kolejnych prac nad dokumentem.