Zmiany klimatu to nie odległa przyszłość, lecz rzeczywistość, z którą muszą mierzyć się wszystkie samorządy niezależnie od ich wielkości czy liczby mieszkańców.
W obliczu coraz wyraźniejszych skutków zmian klimatu, Województwo Śląskie podejmuje konkretne kroki, by zwiększyć odporność miast i gmin. Jednym z filarów działań jest Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu, który obejmuje m.in. Bielsko-Białą – miasto dobrej energii, które łączy innowacyjne rozwiązania z zaangażowaniem lokalnej społeczności.
Bielsko-Biała to przykład samorządu na terenie województwa śląskiego, gdzie wdrażane są liczne rozwiązania prośrodwiskowe. Miasto inwestuje w błękitno-zieloną infrastrukturę, taką jak systemy retencji wody, zbiorniki i oczka wodne, które pozwalają na lepsze gospodarowanie wodą podczas intensywnych opadów. Dotychczas dofinansowano ponad 200 instalacji u mieszkańców Bielska-Białej. Z kolei rozwój parków, zieleńców oraz nasadzenia drzew poprawiają mikroklimat i ograniczają skutki występowania miejskich wysp ciepła.
W mieście powstały specjalne strefy zieleni, które nie tylko podnoszą estetykę przestrzeni publicznej, lecz także pełnią funkcje ekologiczne, wpływając na poprawę jakości powietrza. W lipcu 2024 roku portal Bielskirynek.pl poinformował o planach realizacji 15 inwestycji związanych z zielenią i retencją wody, na które przeznaczono 24 miliony złotych, w tym 18 milionów ze środków unijnych. Wśród tych przedsięwzięć wyszczególniono m.in. stworzenie skweru przy ulicy PCK oraz modernizację skweru Pollaka, które obecnie wchodzą w fazę realizacji.
Równocześnie Bielsko-Biała rozwija systemy odnawialnych źródeł energii, wspierając transformację energetyczną i redukcję emisji. Duży nacisk kładziony jest również na edukację mieszkańców – programy informacyjne, warsztaty oraz lokalne inicjatywy zwiększają świadomość ekologiczną i zachęcają do proklimatycznych postaw. Wśród nich warto zwrócić uwagę na kampanię społeczną „Bielsko-Biała chroni klimat”, która realizowana jest od 2011 roku. Mieszkańcy z pewnością zaznajomieni z symbolem tych działań – maskotką miasta – Dżulką, która stała się nieformalnym ambasadorem proekologicznych działań. Jest to przyjazna i pełna energii postać, która angażuje najmłodszych mieszkańców w tematykę ochrony środowiska oraz adaptacji do zmian klimatu. Poprzez zabawę i edukację, pomaga kształtować nowe nawyki, które będą procentować w przyszłości.
– Bielsko-Biała to miasto dobrej energii – nie tylko tej pochodzącej z odnawialnych źródeł, ale przede wszystkim z zaangażowania mieszkańców. Miasto położone jest na terenach o charakterze górskim, przez co mierzy się ze specyficznymi zagrożeniami, takimi jak lokalne podtopienia, co stanowi niełatwe wyzwanie w kontekście wdrażania działań adaptacyjnych. Praca nad Regionalnym Planem Adaptacji to złożony proces, wymagający ścisłej współpracy administracji, ekspertów, przedsiębiorców oraz społeczności lokalnej. Widząc ogromne zaangażowanie wszystkich stron, pomimo trudności wynikających z górskiego charakteru tego miejsca, jestem przekonana, że wspólnie uda się skutecznie stawić czoła tym wyzwaniom.
Bielsko-Biała, dzięki spójnej strategii i aktywności społecznej, pokazuje, że ambitna polityka klimatyczna jest możliwa nie tylko w największych miastach, ale również w ośrodkach, które potrafią skutecznie łączyć innowacje z lokalną tradycją, cechami charakterystycznymi dla danego miejsca i odpowiedzialnością.
Wdrażany plan to nie tylko działania infrastrukturalne – to także nowe podejście do projektowania przestrzeni, rozwój zielonych kompetencji oraz budowanie świadomości, że zmiany klimatu to wspólne wyzwanie, któremu należy stawić czoła razem.
Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego opracowuje Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu, w którym przeprowadzona będzie diagnoza dot. skutków zmian klimatu dla Województwa. Jest to pierwsze opracowanie tego typu na poziomie regionalnym w Polsce. W Planie tym znajdą się działania, które pomogą miastom i gminom naszego województwa w radzeniu sobie ze skutkami zmian klimatu.
W ramach opracowania Regionalnego Planu Adaptacji do zmian klimatu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego uruchomi proces szerokiej partycypacji społecznej, który będzie miał na celu włączenie jak największej liczby interesariuszy, instytucji oraz grup społecznych. Działania te będą realizowane między innymi poprzez warsztaty oraz spotkania prowadzone w formie stacjonarnej we wszystkich czterech subregionach województwa, a także m.in. spotkania on-line czy ankietyzację.
Aby dowiedzieć się więcej o Regionalnym Planie Adaptacji, zachęcamy do śledzenia strony https://powietrze.slaskie.pl/, gdzie będą publikowane wyniki kolejnych prac nad dokumentem.